Categorie: <span>drie boeken</span>

Voor onderzoek worden nog altijd dieren ingezet. Bijvoorbeeld bij medisch onderzoek, omdat cellen zich in een lichaam heel anders kunnen gedragen dan wanneer je deze cellen los onderzoekt. Apen zijn heel geschikt voor onderzoek, omdat zij genetisch erg op ons mensen lijken. Resusapen hebben voor ongeveer 93% hetzelfde genetische materiaal. Hierdoor reageren zij hetzelfde op ziektes, vaccins en medicijnen als mensen. Dat maakt deze apen tot uitstekende proefdieren.

Je mag niet zomaar onderzoek doen met apen. In Nederland hebben we de Wet op Dierproeven die bepaalt dat we alleen apen mogen gebruiken voor biomedisch onderzoek als er geen alternatieven zijn.

Ik las drie boeken waarin experimenten met apen een rol speelden. Deze experimenten zouden niet door onze wet goedgekeurd worden, maar hierdoor leveren de boeken wel interessante vragen op.

drie boeken

Artificiële Intelligentie (AI), ook wel Kunstmatige Intelligentie (KI) genoemd, zijn eigenlijk machines die menselijke intelligentie kunnen nabootsen en zo ingezet kunnen worden voor taken. Denk in het dagelijks leven bijvoorbeeld aan het gebruik van chatbots, die een klant snel kunnen helpen zonder dat daarvoor een menselijke medewerker nodig is.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen sterke en zwakke AI. Zwakke AI is niet daadwerkelijk intelligent, dit zijn bijvoorbeeld zoekalgoritmen. Sterke AI heeft echter het vermogen om te redeneren en problemen op te lossen. Dit kan zelfs zo ver gaan, dat een mens niet meer herkent dat hij met een computer communiceert in plaats van met een echt mens. Met de Turingtest wordt onderzocht of een computer menselijke intelligentie kan laten zien.

AI is een boeiend onderwerp. Het komt steeds meer in ons leven voor (wat soms ook wel een beetje eng lijkt). Ik las drie boeken waarin AI het onderwerp is en die ook een beetje een beeld schetsen van hoe de toekomst eruit zou kunnen komen te zien.

drie boeken

Henry VIII, in Nederland ook wel bekend als Hendrik VIII, was van 1509 tot 1547 koning van Engeland. Eigenlijk was hij als tweede zoon voorbestemd voor de kerk, maar omdat zijn broer overleed, werd hij uiteindelijk koning. Hij trouwde met de weduwe van zijn broer, Catharina. Henry VIII staat bekend om zijn liefdesleven: in totaal is hij zes keer getrouwd. Belangrijker is dat hij Engeland afscheidde van de kerk van Rome – dit was als gevolg van onenigheid met de Paus over het ontbinden van zijn eerste huwelijk – wat de protestantse Reformatie onbedoeld bevorderde. Henry sterft op 55-jarige leeftijd, vermoedelijk aan een hartaanval.

Over deze illustere koning zijn verschillende verhalen geschreven. Ik las drie boeken die zich aan het hof van Henry VIII afspelen.

drie boeken

Vanaf de 15e eeuw kwamen krankzinnigen in dolhuizen terecht, waar het doel vooral “bewaring” was. Iemand werd al snel als krankzinnig beschouwd: alles wat buiten het gewone viel, kon er onder vallen. Zo werden psychiatrische patiënten als krankzinnig beschouwd, maar ook oproerkraaiers, dementerenden, mensen met epilepsie en zelfs vrouwen die (te veel) lazen. Eenmaal in het dolhuis, kwam je er niet zo gemakkelijk meer uit. Het ging er met name om, om de stadsbewoners te beschermen tegen de “krankzinnigen”. Pas in de tweede helft van de negentiende eeuw ontstonden gestichten speciaal voor psychiatrische patiënten, waarbij de focus op verbetering en waar mogelijk zelfs genezing lag.

Deze huizen voor krankzinnige vrouwen bieden een naargeestige maar boeiende setting voor een roman. Ik las drie boeken waarin een dolhuis een belangrijke plek in het verhaal inneemt:

drie boeken

Ballet is ontstaan tijdens de Renaissance in Italië en heeft zich daarna aan het Franse hof verder ontwikkeld. Hendrik III maakte van ballet een vaste amusementsvorm aan het hof. Opvolgers Hendrik IV en Lodewijk XIII leerden zelf al op jonge leeftijd dansen. In 1661 werd de Koninklijke dansacademie opgericht en vanaf dat moment kreeg elke danser dezelfde danstechniek aangeleerd.

Wie tegenwoordig een professioneel balletdanser(es) wil worden, moet daar al jong mee starten. Een opleiding aan een balletacademie is vereist. Hiervoor moet eerst een toelatingsexamen in de vorm van een auditie gedaan worden. De concurrentie is vaak moordend.

Er zijn veel jeugdboeken over ballet geschreven. Dat dit lang niet allemaal vrolijke, roze en zorgeloze meisjesboeken zijn, maar ook diepgaandere verhalen waarin ballet een belangrijke rol speelt, bewijzen onderstaande boeken.

drie boeken

Een sekte is een geloofsgemeenschap die andere opvattingen en gebruiken heeft dan andere geloofsgemeenschappen die tot dezelfde geloofsstroming behoren. Over het algemeen is er een charismatische leider die na een openbaring een sekte sticht. De sekte heeft dan vaak een nieuwe leer.

Het contact met nieuwe leden is vaak vrijblijvend. Leden kunnen naar een introductiebijeenkomst komen, dat kan bijvoorbeeld in de gebedsruimte van de sekte zijn, maar het kan ook een dans- of discussieavond zijn. Potentiële nieuwe leden worden zeer vriendelijk en liefdevol benaderd, waardoor het goed voelt om naar de bijeenkomsten te gaan. Voor het toetreden tot de sekte volgt vaak een bepaald ritueel, bijvoorbeeld een volwassenedoop. 

Alhoewel het woord sekte oorspronkelijk slechts aangaf dat het gaat om een afscheiding van een bestaande geloofsstroming, heeft het tegenwoordig vooral een negatieve bijklank: een sekte wordt gezien als “een fanatieke, gevaarlijke religieuze groepering, die het individu in zijn vrijheid beperkt en een gevaar kan inhouden voor het individu en zelfs voor de maatschappij”.

drie boeken

Onder slavernij verstaan we dat een persoon eigendom is van een andere persoon. Ook Nederland heeft zich schuldig gemaakt aan deze afschuwelijke praktijk. Zo verhandelde de WIC bijvoorbeeld slaven (de VOC staat hier minder om bekend, maar kon er blijkbaar ook wat van) en op onze koloniën werden slaven gehouden. De WIC verscheepte een groot deel van de slaven naar de Verenigde Staten.  In de Verenigde Staten werd er in het zuidelijke deel groot gebruik gemaakt van slaven als werkkracht. Zij werkten hier veelal op de plantages. In het noorden was slavernij minder aan de orde, omdat daar arbeiders ingezet werden. 

Tegen het einde van de 18e eeuw begon er steeds meer protest te komen tegen slavernij. Soms uit economische overwegingen (in de VS), vaak uit morele weerstand. Nederland schafte de slavernij stapje voor stapje af. Pas in 1914 heeft Nederland compleet afstand gedaan van de slavernij. Ook in de Verenigde Staten kwam er steeds meer weerstand tegen de slavernij. De ondergrondse spoorweg hielp daar slaven te ontsnappen naar het Noorden of naar Canada. 

drie boeken

Genderidentiteit is als het ware iemands psychologisch geslacht; of je je een man of een vrouw voelt. Het verwijst naar eigenschappen en gedrag die passen bij een bepaald geslacht. Soms komt de genderidentiteit echter niet overeen met het biologische geslacht. We hebben het dan over transgenders. Zij kunnen eventueel met hormonen en/of operaties hun uiterlijk meer in overeenstemming laten komen met hun genderidentiteit. Vaak is dit een ingewikkeld proces.

drie boeken

Wat als je als tiener superkrachten hebt? Hoe zou je dat vinden, hoe zou je daarmee omgaan? Als we het hebben over superkrachten, dan bedoelen we meestal bovennatuurlijke krachten. Verhalen over mensen met superkrachten bestonden al in de Oudheid, denk bijvoorbeeld aan de held Herakles. Superkrachten is een thema dat ook tegenwoordig erg tot de verbeelding spreekt en dus nog steeds in meerdere verhalen voorkomt.

drie boeken

De doodstraf is de zwaarst mogelijke straf. In vroegere tijden was het de bedoeling dat de veroordeelde zoveel mogelijk pijn leed, tegenwoordig wordt de doodstraf op een zo humaan mogelijke manier uitgevoerd. Veelgebruikte vormen om de doodstraf uit te voeren zijn een dodelijke injectie met gif, elektrocutie met de elektrische stoel, vergassing in de gaskamer, ophanging of dood door de kogel. In sommige landen is daarnaast steniging ook nog een vorm.

In de meeste westerse landen komt de doodstraf al lange tijd niet meer voor. In Nederland is de doodstraf bijvoorbeeld in 1870 afgeschaft. In Amerika bestaat de doodstraf nog wel en worden zo’n 50 mensen per jaar geëxecuteerd. Landen waarin de meeste doodstraffen uitgevoerd worden zijn China, Iran en Noord-Korea. De doodstraf mag alleen uitgevoerd worden als de persoon in kwestie 18 jaar of ouder is.

Voorstanders van de doodstraf vinden dat een zeer ernstige misdaad ook een grote consequentie moet hebben voor de dader, de doodstraf is goedkoper dan een gevangenisstraf en het werkt afschrikwekkend. Tegenstanders beroepen zich vooral op de onherroepelijkheid van deze straf: Als er gerechtelijke fouten gemaakt worden, zijn deze later niet meer te herstellen. Daarnaast is er een moreel argument: je verlaagt je met de doodstraf tot het niveau van de moordenaar, iemand doden is altijd moreel verwerpelijk, ook als diegene zelf iemand vermoord heeft. Veel mensen vinden de doodstraf ook een schending van mensenrechten.

drie boeken